Davada kamu görevlisi
varsa zamanaşımı imdada
yetişiyor

Türkiye'de adaletin kanayan yarası haline
gelen zamanaşımı davalarından en çok faydalananlar kamu görevlileri
oldu. Özellikle işkence ve kötü muamele suçlamasıyla yargı önüne
çıkarılan kamu görevlilerini hep ‘zamanaşımı’
kurtardı.
Bazılarının sonu AİHM’ye kadar uzanan davalarda
zamanaşımına avukat Ömer Kavili’nin deyişiyle ‘devlet
terbiyesi’ yol açıyor. Kavili zamanaşımını şöyle
değerlendirdi: “Zamanaşımı standart. Ancak memurların
yargılandığı davalarda yargı yetkisini idareye devrediyor. İdare,
sanık olan memurların yerini değiştiriyor. Hızlı hareket edemeyen
yargı, sanığı kendi yetki bölgesinde sorgulayamıyor. Talimatla
uğraşıyor. Talimatla da ifade alınamıyor. Kimi zaman mühür bile eksik
kalıyor. Burada sorumluluk, etkili soruşturma yapmayan savcılık makamı
ve açılan davayı delilleri toparlamadan usul eksikliklerine sebep veren
mahkemelerde.” 

Etkin soruşturma yok

‘Adaletin Yok Olduğu An: Zamanaşımı’
başlıklı TİHV çalışmasını yürüten Hülya Üçpınar ve Evren Özer
de “Yaşam hakkı ihlallerinin zamanaşımına uğramasının temel
nedeni soruşturmaların etkin yapılmıyor olmasıdır” dedi.
TİHV’nin 1990’larda ağır insan hakları ihlallerini içeren
eylemlerin insanlığa karşı suç kabul edilmesi için bir çalışma
başlattığını belirten Özer, bu suçların zamanaşımından
kurtarılması için çalıştıklarını söyledi. Hülya Üçpınar ise
“Eski TCK’da 20 yıl olan zamanaşımı süresi nedeniyle yaşam
hakkı ihlallerinin yoğun olarak yaşanmaya başladığı 1990’lara
ait ihlaller ancak 2010’dan itibaren yıl yıl zamanaşımına
uğrayacak” derken, yaşam hakkı ihlallerinin zamanaşımına
uğramasının temel nedenini soruşturmaların etkin yapılmıyor olmasına
bağladı. 

İnsanlık suçunda olmaz />Üçpınar, “Etkin soruşturma yaşam hakkının korunması, yaşam
hakkına yönelik fiillerin ceza yaptırımına bağlanması ve fiiller
gerçekleştikten sonra da sonuç alınabilir şekilde soruşturulma işkence
ve yaşam hakkına yönelik fiillerin ağırlığı nedeniyle zamanaşımı
kaldırılmalı” diye konuştu. Ercan Kanar da zamanaşımının hukuk
felsefesi açısından öneminin kamu yararı kalması olduğunu belirterek,
ancak insanlığa karşı suçlarda zamanaşımının olmaması gerektiğine
dikkat çekti.

Örnek bazı önemli davalar />A. YAMAN: 1995’te gözaltına alındı. İşkencede
sol kolunu hiç kullanamaz hale geldi. 23 duruşma sonra dava zamanaşımına
uğradı.
SÜLEYMAN YETER: 1999’da gözaltına
alındıktan iki gün sonra ölüsü ailesine verildi. 15 kişiye işkence
iddiasıyla dokuz polis hakkında dava açıldı. Dava 2007’de
zamanaşımı nedeniyle düştü.
ENGİN ÇEBER: Davada
savcının kararın bozulması talebi Yargıtay’da kabul edildi.
Böylece ‘işkenceyle adam öldürme’ fiili dışında kalan
sanıklara zamanaşımı yolu açıldı. İki gardiyan, üç polis ve bir
doktorla ilgili cezalarda zamanaşımı söz konusu.
BAYRAMPAŞA
KATLİAMI: Ölüme sebebiyet vermekten 39 erin yargılandığı
davada zamanaşımı 2020’de bitiyor. Ama onun daşındaki görevi
kötüye kullanmak, görevi ihmal, evrakta sahtecilik gibi suçlardan
açılan davalar zamanaşımına uğradı.
N.Ç.:
Aralarında asker, memur, esnafın da bulunduğu 26 kişinin tecavüzüne
uğrayan N.Ç.’nin temyiz davası zamanaşımı tehlikesiyle karşı
karşıya. Tecavüz suçunda da zamanaşımı tehlikesi var. class="temizle" />
Kaynak: Radikal